واکنش ها به روایت های تبلبغاتی و آموزش دختران در شبکههای اجتماعی؛ اتهام «لابیگری» و «تناقض در قوانین»

کابل خبرگزارب رسا افغانستان، به گزارش تحریری و — انتشار ویدیوهایی از بازدید یک تولیدکننده محتوای آمریکایی از برخی مکاتب و مدارس دخترانه در افغانستان که با همراهی و تسهیلگری مقامها و نیروهای طالبان انجام شده، بار دیگر بحثهای گستردهای را درباره سیاستهای آموزشی طالبان، تناقضهای داخلی این گروه و تلاشهای تبلیغاتی برای تغییر تصویر بینالمللی آن در شبکههای اجتماعی برانگیخته است.
بر اساس گزارشهایی که در شبکههای اجتماعی و برخی رسانههای منطقهای بازتاب یافته، طی روزهای اخیر ویدیوهایی منتشر شده که در آنها یک یوتیوبر آمریکایی در فضاهای آموزشی دخترانه حضور یافته و تصویربرداری کرده است. منتقدان و کاربران شبکههای اجتماعی مدعیاند هدف اصلی از تسهیل این بازدیدها، ارائه تصویری «عادی و رایگان» از آموزش دختران به مخاطبان غربی و تلاش برای بهبود وجهه طالبان در افکار عمومی و محافل سیاسی آمریکا است.
تناقض با مقررات موسوم به «امر به معروف»
یکی از محورهای اصلی انتقادها در فضای مجازی، به مغایرت این اقدام با مقررات سختگیرانهای بازمیگردد که خود طالبان پیشتر تحت عنوان قانون «امر به معروف و نهی از منکر» و ضوابط اخلاقی علیه زنان وضع کرده بود.
بسیاری از منتقدان اشاره میکنند که در حالی که در بسیاری از موارد، حضور زنان و دختران در انظار عمومی، بلندی صدا یا نمایش چهره و تصویر آنان با محدودیتهای شدید مواجه بوده است، در این ویدیوها دختران دانشآموز در برابر یک فرد خارجی و غیرهمجنس قرار گرفته و صدای آنان ضبط و منتشر شده است.
کاربران شبکههای اجتماعی با اشاره به این دوگانگی نوشتهاند:
> «این رفتار، تفسیر خود طالبان را که به نام دین و شریعت زنان و دختران را از بسیاری حقوق اجتماعی، تحصیلی و شغلی محروم کردهاند، به چالش میکشد و نشان میدهد که این محدودیتها بیش از آنکه ثابت باشد، تابع مصلحتسنجی و تبلیغات است.»
>
محدودیتهای واقعی آموزش دختران چه میگوید؟
ناظران امور افغانستان و نهادهای حقوق بشری بارها تأکید کردهاند که وجود برخی صنفهای درسی در مقاطع پایینتر یا در مناطق محدود، به معنای رفع ممنوعیت فراگیر آموزش دختران نیست؛ چرا که از زمان بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱، آموزش دختران بالاتر از صنف ششم در بسیاری از ولایتها به حالت تعلیق درآمده و دانشگاهها نیز به روی دانشجویان دختر بسته شدهاند. از این منظر، منتقدان معتقدند نمایش مقطعی و گزینشی برخی فضاهای آموزشی نمیتواند تصویر واقعی وضعیت آموزش دختران در سراسر کشور را منعکس کند.
فراخوانها در میان مهاجران افغان در آمریکا
در پی انتشار این محتواها، برخی فعالان و کاربران شبکههای اجتماعی در میان جامعه مهاجران افغان مقیم آمریکا خواستار واکنش مدنی و حقوقی به آنچه «تلاش برای لابیگری و سفیدسازی چهره طالبان در خارج از کشور» مینامند، شدهاند.
در این پیامها از شهروندان افغان مقیم ایالات متحده خواسته شده است که در صورت مشاهده موارد مشکوک مرتبط با فعالیتهای تبلیغاتی یا شبکههای حامی گروههای تحت تحریم، موضوع را از مسیرهای قانونی و نهادهای ذیربط مانند دفتر تحقیقات فدرال آمریکا (FBI) پیگیری کنند.
در مقابل، تحلیلگران حقوقی و رسانهای یادآور میشوند که در نظام حقوقی آمریکا، فعالیت رسانهای تولیدکنندگان محتوا و شهروندان عادی معمولاً تحت حمایت اصول آزادی بیان قرار میگیرد و طرح شکایت یا پیگیری رسمی تنها زمانی مصداق حقوقی و امنیتی پیدا میکند که شواهد مستند و مشخصی از نقض قوانین فدرال، از جمله مقررات مربوط به تحریمها یا حمایت مادی از گروههای تروریستی، وجود داشته باشد.